welzijn

Jaarlijks publiceert de VN een World Happiness Report. Al voor de derde maal op rij staat Finland op de eerste plaats als gelukkigste land ter wereld, nog voor Denemarken en Zwitserland. België staat dit jaar op de twintigste plaats, twee plaatsen lager dan vorig jaar (standaard.be, 2020).

Om de lijst op te stellen worden mensen uit 156 verschillende landen gevraagd een reeks vragen te beantwoorden. Deze gaan over de perceptie van hun kwaliteit van leven. Er wordt hierbij rekening gehouden met het bruto binnenlands product, de sociale bijstand, individuele vrijheid en het niveau van corruptie.

Het rapport over 2020 is gebaseerd op gegevens die zijn verzameld in 2018 en 2019 en houdt dan ook geen rekening met de uitzonderlijke maatregelen die verschillende landen hebben genomen om de pandemie van het nieuwe coronavirus in te dammen.

Waarom is Finland het gelukkigste land ter wereld?

Geluk en basisveiligheid gaan hand in hand in Finland. Het sociale systeem is uitermate goed geregeld. Zo betaalt de overheid je een blijvend compleet salaris bij ziekte en werkeloosheid. Dat de Finnen letterlijk alles uit de natuur halen, is een ongedwongen feit. Een korte schetst van de Finnen: zij zijn altijd op tijd en liever vroeger dan te laat. Ze trekken zich dingen erg persoonlijk aan, zijn wat introvert en vinden het erg belangrijk wat andere mensen van hen denken. Maar eenmaal je vriend, dan heb je er een voor het leven. Hij of zij zal alles doen om jou gelukkig te maken.

De Finnen leven -net als de andere Scandinavische landen- in een maatschappij die er alles aan doet om een aangenaam, normaal leven te leiden. Wie ziek wordt, geniet van de uitstekende gezondheidszorg. Kinderen krijgen hoogstaand onderwijs voor de neus en het evenwicht tussen werken en privé wordt minutieus in de gaten gehouden. De Finnen zijn niet uit op rijkdom, maar genieten van het gewone leven. Zoals de Finse auteur Anu Partanen het zelf zegt: “It’s not that Finns are necessarily looking to become immensely rich. I think Finland just does a pretty good job of helping people achieve this lovely, ordinary life (tjoolaard.be).”

Daarnaast zijn ze ook echt hilarisch. Een beetje raar, vaak heel absurd in hun denken en zelfspot is ze zeker niet vreemd. Het wereldkampioenschap ‘je vrouw over een hindernissenparcours dragen’ en ‘breien op de tonen van heavy metal’ zijn niet voor niets Finse uitvindingen (tjoolaard.be).

Hun grootste geluk zou de natuur zijn. Waar de Belgen naar de psycholoog rennen, rennen de Finnen vrolijk het bos in al dan niet met een paar stevige kaplaarzen om de regen te trotseren (rentafinn.com). Even ontsnappen aan de drukte is dus een eitje. Iedereen hiket, iedereen kan zelf vuur maken, kamperen is doodnormaal. De Finnen spreken met ontzag over hun beren en wolven en kijken nog steeds met verliefde ogen naar elk pasgeboren rendierkalfje. Ze trekken langlauflatten aan in de winter, rolschaatsen in de zomer en elk dorp, hoe klein ook, heeft een sportcentrum (tjoolaard.be).

Op Tripadvisor kun je foto’s terug vinden die de schoonheid van Finland aantonen.

Heel wat verhalen in Lapland begonnen met “Ik ging eens bessen plukken.” Iets wat ons nogal banaal lijkt, maar de Laplanders hechten er veel belang aan. Ze verlangen naar het bessenseizoen, praten er vaak over, gaan uiteindelijk plukken met vrienden en doen het in elk gerecht. Het lijkt simpel, maar meer hoeft het voor hen ook niet te zijn (tjoolaard.be).

Water wordt gedronken uit de kraan, het water zou nog schoner zijn dan water uit plastic flessen en zelfs buitenproportioneel lekker (travelvalley.nl).

Waarom is Finland NIET het gelukkigste land ter wereld?

Het klassement van het World Happiness Report, dat zich baseert op gegevens van de Gallup World Poll, zou alleen de levensevaluatie meten. ‘Hoe tevreden ben je met je leven op een schaal van 1 tot 10?’ vroegen de onderzoekers aan respondenten in 156 landen (De Deken, 2019). Daar blijken de Scandinaviërs onklopbaar in. Maar vraag de Finnen naar de positieve en negatieve emoties die ze ervaren, en ze zakken meteen de dieperik in.

Ook die emoties worden in een wereldranglijst gegoten, eveneens van Gallup-signatuur. Elk jaar brengt het peilingsbureau op basis van een enquête met vragen zoals ‘heb je gisteren veel gelachen?’ en ‘heb je gisteren iets interessants gedaan?’ een eigen Global Emotions Report uit. Anders dan in het World Happiness Report kleurt de top tien van de Gallup-ranking bijna volledig Latijns-Amerikaans.

Bedenking

Geluk is iets dat moeilijk te meten valt. Geluk heeft voor de ene een andere betekenis dan voor de andere. Het emotioneel welbevinden is alvast een belangrijke factor om geluk te meten, maar niet voldoende. Er kunnen dus perfect ongelukkigere mensen rondlopen in Finland, dan in België. De overheid kan wel een zeer bepalende factor zijn in de beïnvloeding van het welbevinden van de bevolking. Eén sector dat de overheid sterk kan beïnvloeden is het onderwijs. Finland staat ook daar qua kwaliteit hoog gerangschikt. Een reden voor België om eens over het onderwijsmuurtje te kijken.